ሥር የሰደደ የሳንባ ምች በሽታ (ሲኦፒዲ) ምርመራ

ሲኦፒዲ የአየር መተላለፊያው እንዲጠበብ የሚያደርግ የሳንባ ሁኔታዎች ቡድን ጃንጥላ ቃል ነው ፣ ስለሆነም አብረውት ያሉት ከሳንባዎቻቸው አየር ለመተንፈስ ይቸገራሉ ፡፡ ለ COPD ምንም ፈውስ የለውም ነገር ግን ምልክቶችን ማስተዳደር እንዲቻል ሊታከም ይችላል ፡፡ አስፈላጊ የ COPD ምርመራ ነው ፡፡

በዓለም ዙሪያ ወደ 300 ሚሊዮን የሚጠጉ ሰዎች ኮፒዲ አላቸው ፡፡ በአውሮፓ ውስጥ ከ5-10% የሚሆኑት ሰዎች በሽታውን ይይዛሉ ፣ እና በእንግሊዝ ውስጥ ወደ 1.2 ሚሊዮን የሚጠጉ ሰዎች ይያዛሉ - ምንም እንኳን ተጨማሪ 1.8 ሚሊዮን ሰዎች ከ COPD ጋር መኖራቸውን አያውቁም ይሆናል ተብሎ ቢገመትም ፡፡ ይህ የሆነበት ምክንያት COPD ከዓመታት በኋላ በዝግታ ስለሚዳብር ብዙ ሰዎች ምልክቶቻቸውን በ 50 ዎቹ ዕድሜ ውስጥ ብቻ ማወቅ ይጀምራሉ ፡፡

ወደ 70% የሚሆኑት ከኮፒዲ በሽታ የተያዙ ጉዳዮች በዓለም አቀፍ ደረጃ ሳይታወቁ እንደቀሩ ይገመታል ፡፡ በተመሳሳይ ጊዜ ግን ከ 10 ሰዎች መካከል ከሶስት እስከ ስድስት ሰዎች መካከል በተሳሳተ መንገድ የኮኦፒድ በሽታ እንዳለባቸው ይታሰባል ፡፡

ከ COPD ጋር የተዛመዱ ሁኔታዎች

ሥር የሰደደ ብሮንካይተስ እና ኤምፊዚማ በተለምዶ ከበሽታው ጋር የሚዛመዱ ሲሆን ወደ ኮፒዲ ሊያመራ ይችላል ፡፡ ብሮንካይተስ የመተንፈሻ ቱቦዎች እንዲበሳጩ እና እንዲቃጠሉ ያደርጋቸዋል ፣ እና አብዛኛውን ጊዜ ከሚያደርጉት የበለጠ ንፍጥ (አክታ ወይም አክታ ተብሎም ይጠራል) ያስከትላል። በሳንባዎች ውስጥ የአየር ከረጢቶች ሲጎዱ - ኤምፊዚማ ይከሰታል - ይዳከማል ወይም ይሰነጠቃል ፡፡ ይህ ሰፋፊ የአየር ክፍተቶችን ሊያደርግ እና ኦክስጅንን ወደ ደሙ ፍሰት ምን ያህል እንደሚነካ ይነካል ፡፡

ሐኪሜን መቼ ማየት አለብኝ?

የ COPD የመጀመሪያ ምልክቶች የሚከተሉት ናቸው-

  • ትንፋሽ ማጣት እየጨመረ
  • አክታን የሚያመነጭ እና የማይጠፋ የደረት ሳል
  • ጩኸት
  • በተደጋጋሚ የደረት በሽታዎች.

ምልክቶችዎ ለአጭር ጊዜ ሊባባሱ ይችላሉ (የእሳት ማጥፊያ ይባላል) ፣ በተለይም በክረምት።

እነዚህን ምልክቶች ያለማቋረጥ እያጋጠሙዎት ከሆነ ፣ በተለይም ዕድሜዎ ከ 35 ዓመት በላይ ከሆነ እና ሲጋራ የሚያጨሱ ወይም የሚያጨሱ ከሆነ ለቤተሰብ ሐኪምዎ የሕክምና ምክር ያግኙ ፡፡ 

COPD እንዴት እንደሚመረመር?

እንደ ብሮንቺክቲስ እና አስም ያሉ ተመሳሳይ ምልክቶች ያሉባቸው ሌሎች በሽታዎች እና በሽታዎች ስላሉ ኮፒዲ ብዙውን ጊዜ በተሳሳተ መንገድ ይመረምራል ፡፡

ሐኪምዎ ስለ ምልክቶችዎ እና በዕለት ተዕለት ሕይወትዎ ላይ እንዴት እንደሚነኩ ይጠይቅዎታል-

  • እስትንፋስነት - እሱ ዘላቂ ነው ፣ ከጊዜ ወደ ጊዜ ተባብሷል ፣ አካላዊ እንቅስቃሴ ቢያደርጉ በጣም የከፋ ነው ፣ በምሽት ወይም በሌላ ጊዜ?
  • ሳል - ይመጣና ይሄዳል ፣ አክታን ያመነጫል ፣ እርስዎም ያነጥሳሉ?
  • የደረት ኢንፌክሽኖች - ምን ያህል ጊዜ እነዚህን ያገኛሉ?
  • የቤተሰብ / የልጅነት ታሪክ - ማንኛውም የቅርብ ዘመድዎ የመተንፈስ ችግር አለበት ፣ እንደ ሕፃን እና ልጅ ጤንነትዎ እንዴት ነበር?
  • የአደጋ ምክንያቶች ወይም ተጋላጭነቶች - አጫሽ ወይም የቀድሞ አጫሽ ነዎት ፣ ሥራዎ ወይም የቤትዎ ሕይወት በአየር ወለድ ብክለት (ለምሳሌ አቧራ ፣ እንፋሎት ፣ ጭስ ፣ ጋዞች ፣ ኬሚካሎች ፣ ከቤት ውስጥ ምግብ ከማብሰል ወይም ከማገዶ ነዳጅ ማጨስ) ጋር ያገናኘዎታል?
  • ሌሎች ምልክቶች - የክብደት መቀነስ ፣ የቁርጭምጭሚት እብጠት ፣ ድካም ፣ የደረት ህመም ወይም ሳል ሳል እነዚህ በጣም ቀላል አይደሉም ፣ በተለይም በቀላል COPD ውስጥ ፣ እና የተለየ ምርመራን ሊያመለክቱ ይችላሉ ፡፡

እነሱም በደረትዎ እስቴስኮፕ አማካኝነት ደረትን ያዳምጣሉ ፣ ዕድሜዎን ከግምት ውስጥ ያስገባሉ እንዲሁም የሰውነትዎን ብዛት (ኢንዴክስ) ከፍ እና ክብደትዎ ያሰላሉ ፡፡ ዶክተርዎ COPD ካለብዎ ምርመራውን ለማረጋገጥ እና ሌሎች ሊሆኑ የሚችሉ ምክንያቶችን ለማስወገድ አንዳንድ ምርመራዎች ያስፈልግዎታል ፡፡

ምን ምርመራዎች ወይም ምርመራዎች ያስፈልገኛል?

ስፒሮሜትሪ

ይህ ሳንባዎ ምን ያህል እንደሚሰራ የሚለካ ቀላል የአተነፋፈስ ምርመራ ነው ፡፡ በአንድ ጊዜ ወደ ውጭ ሊተነፍሱት የሚችለውን አጠቃላይ የአየር መጠን የሚለካው “እስፒሮሜትር” ተብሎ በሚጠራው ማሽን ውስጥ በፍጥነት እንዲነፍሱ ይጠየቃሉ እንዲሁም የአየርዎን ሳንባ በፍጥነት እንዴት ባዶ ማድረግ ይችላሉ? በ 1 ሰከንድ (FEV1) ውስጥ የግዳጅ ማለፊያ መጠን ከሳንባዎ ውስጥ ምን ያህል እንደሚያስወጡ ይለካሉ እና ውጤቶችንዎን ለመወሰን ይህንን ይጠቀሙ ፡፡

ሲኦፒዲ ካለብዎ ሐኪምዎ ብዙውን ጊዜ ከ ‹spirometry› ውጤቶችዎ ጋር ምልክቶችዎን እና ምልክቶችዎን በመመርመር ሊመረምር ይችላል ፡፡ ሲኦፒዲ ያላቸው ሰዎች የአየር መተላለፊያ መንገዶችን ስላስተጓጉሉ FEV1 ቀንሷል ፡፡ ሐኪሞች COPD ን በአራት እርከኖች ይመድባሉ - መለስተኛ ፣ መካከለኛ ፣ ከባድ እና በጣም ከባድ - የ FEV1 የአከርካሪ ምርመራ ውጤትዎ በእድሜዎ ምን ያህል እንደቀነሰ ላይ በመመርኮዝ ፡፡

ከተነበየው FEV80 እሴትዎ 1% የሚደርሱ ከሆነ ይህ ወደ መለስተኛ COPD ውስጥ ይወድቃል ፣ ከ50-79% መካከል መካከለኛ እንደሆነ ተደርጎ ይቆጠራል ፣ ከ30-49% መካከል ከባድ እና ከ 30% በታች በጣም ከባድ ይሆናል ፡፡

የደረት ኤክስሬይ

የደረት ኤክስሬይ COPD ን አይመረምርም ፣ ግን እንደ ሳንባ ነቀርሳ ወይም የሳንባ ካንሰር ያሉ ተመሳሳይ ምልክቶች ያሉባቸውን ሌሎች የሳንባ ችግሮች ሊገልጽ ይችላል ፡፡

የደም ምርመራዎች

እነዚህ የብረት እጥረት (የደም ማነስ) ፣ ከፍተኛ ቀይ የደም ሴል ክምችት (ፖሊቲማሚያ) እና አልፎ አልፎ የጄኔቲክ ዲስኦርደር የአልፋ -1-antitrypsin እጥረት የሚባሉትን ለማስወገድ ያስፈልጉ ይሆናል ፡፡

ተጨማሪ ሙከራዎች

አልፎ አልፎ ተጨማሪ ምርመራዎች ያስፈልጋሉ

  • የአክታ ባህል - ኢንፌክሽን ለመፈለግ
  • ከፍተኛ ፍሰት ፍሰት - አስም ለማግለል
  • ኤሌክትሮካርዲዮግራፊ እና የሴረም ተፈጥሮአዊ peptides ወይም ኢኮካርዲዮግራፊ - ልብዎን ለመፈተሽ
  • የደረት ሲቲ ቅኝት - እንደ ብሮንቶኪስሲስ ፣ ፋይብሮሲስ ወይም የሳንባ ካንሰር ያሉ ሌሎች የሳንባ ሁኔታዎችን ለመፈለግ
  • የልብ ምት ኦክስሜሜትሪ - በደምዎ ውስጥ ያለውን የኦክስጂን መጠን ይለካል
  • ለካርቦን ሞኖክሳይድ የማስተላለፍ ሁኔታ
  • የስፒሮሜትሪክ ተገላቢጦሽ ምርመራ - ምርመራው አሁንም እርግጠኛ ካልሆነ።

 

SOURCES

ኤን ኤች ኤስ 2019. አጠቃላይ እይታ። ሥር የሰደደ የሳንባ ምች በሽታ (ሲኦፒዲ) ፡፡  https://www.nhs.uk/conditions/chronic-obstructive-pulmonary-disease-copd/

ኤን ኤች ኤስ 2019. ብሮንካይተስ. https://www.nhs.uk/conditions/bronchitis/

ማዮ ክሊኒክ 2017. ኤምፊዚማ. ምልክቶች እና መንስኤዎች። https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/emphysema/symptoms-causes/syc-20355555 

ዶን ዲ ሲን. COPD “ከኮሚሜሲስስ ጋር ተያያዥነት ያለው የሳንባ ምች በሽታ” መቆም አለበት? የአውሮፓ የመተንፈሻ ጆርናል 2015 46: 901-902 https://erj.ersjournals.com/content/46/4/901#:~:text=The%20burden%20of%20chronic%20obstructive,people%20each%20year%20%5B1%5D

ማዮ ክሊኒክ 2020. ምርመራ እና ህክምና ፡፡ https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/copd/diagnosis-treatment/drc-20353685#:~:text=During%20the%20most%20common%20test,walk%20test%2C%20and%20pulse%20oximetry

ERS ነጭ መጽሐፍ. ምዕራፍ 13. ሥር የሰደደ የሳንባ ምች በሽታ ፡፡ https://www.erswhitebook.org/files/public/Chapters/13_COPD.pdf

ቢቲኤስ ቀ. ኮፒዲ https://www.brit-thoracic.org.uk/quality-improvement/clinical-resources/copd-spirometry/

ናይዚ 2018. መረጃ ለህዝብ ፡፡ ሥር የሰደደ የሳንባ ምች በሽታ-ሊጠብቁት የሚገባ ጥንቃቄ ፡፡ NG115. https://www.nice.org.uk/guidance/ng115/informationforpublic

ኤን ኤች ኤስ 2019. ምልክቶች። ሥር የሰደደ የሳንባ ምች በሽታ (ሲኦፒዲ) ፡፡ https://www.nhs.uk/conditions/chronic-obstructive-pulmonary-disease-copd/symptoms/

WebMD 2017. ሥር የሰደደ የሳንባ ምች በሽታ (ሲኦፒዲ) አራት ደረጃዎች እና የእያንዳንዳቸው ምልክቶች ምንድናቸው?

https://www.webmd.com/lung/copd/qa/what-are-the-four-stages-of-chronic-obstructive-pulmonary-disease-copd-and-the-symptoms-of-each 

Healthline 2020. FEV1 እና COPD: ውጤቶችዎን እንዴት መተርጎም እንደሚቻል. https://www.healthline.com/health/fev1-copd#staging-copd 

ኤን.ኤች.ኤስ. 2019. ምርመራ. ሥር የሰደደ የሳንባ ምች በሽታ (ሲኦፒዲ) ፡፡ https://www.nhs.uk/conditions/chronic-obstructive-pulmonary-disease-copd/diagnosis/

NICE 2018 (ዘምኗል 2019) ሥር የሰደደ የሳንባ ምች በሽታ ከ 16 ዓመት በላይ ነው-ምርመራ እና አያያዝ ፡፡ NG115. https://www.nice.org.uk/guidance/ng115/resources/chronic-obstructive-pulmonary-disease-in-over-16s-diagnosis-and-management-pdf-66141600098245

ዲያብ ኤን ፣ ጌርሾን ኤስ ፣ ሲን ዲዲ ፣ ታን WC ፣ ቡርቡ ጆ ፣ ቡሌት ኤል ፒ ፣ አሮን ኤስዲ ፡፡ ሥር የሰደደ የሳንባ ምች በሽታ ስር ያለ ምርመራ እና ከመጠን በላይ ምርመራ። Am J Respir Crit Care ሜድ. 2018 ኖቬምበር 1; 198 (9): 1130-1139. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29979608/